Pełny przewodnik po zabudowach, klasach pojazdów, systemach manipulacyjnych i zabezpieczeniu ładunku. Punkt wyjścia do przygotowania realnego zapytania transportowego.
Pojazd dobiera się na podstawie danych o ładunku i warunkach jego realizacji. Znaczenie mają wymiary i masa, liczba jednostek, środek ciężkości, wrażliwość ładunku, wymagany czas przejazdu, okna dostawy, trasa, ograniczenia wjazdu, sposób załadunku i rozładunku oraz warunki w miejscu odbioru. Dopiero zestaw tych danych pozwala potwierdzić właściwą konfigurację pojazdu.
DMC to maksymalna masa pojazdu albo zestawu z zabudową, wyposażeniem, paliwem, kierowcą i ładunkiem. Nie jest ładownością.
DMC wyznacza maksymalną masę pojazdu lub zestawu w konkretnej konfiguracji. Przy doborze liczy się nie tylko masa ładunku, lecz także masa własna zabudowy i wyposażenia, liczba osi, dopuszczalne naciski, wymiary oraz rozkład środka ciężkości. Dwa pojazdy o podobnej DMC mogą mieć inną realną ładowność i inne możliwości operacyjne.
| DMC / poziom | Typowy układ | Znaczenie operacyjne |
|---|---|---|
| do 3,5 t | Bus / LCV | Ekspres, mała dystrybucja, trudne dojazdy. |
| powyżej 3,5 do 7,5 t | Mała solówka | Lokalna dystrybucja i dostawy bez rampy. |
| powyżej 7,5 do 12 t | Średnia solówka | Regionalne LTL i handel. |
| powyżej 12 do 18 t | Duża solówka | Cięższa dystrybucja i większy wolumen. |
| powyżej 18 do 26 t | Ciężka solówka / HDS / wywrotka | Ciężkie ładunki lokalne i regionalne. |
| około 32 t | Konfiguracja wieloosiowa | Wartość zależna od układu osi i rynku. |
| około 36 t | Zestaw wieloosiowy | Wartość zależna od kraju, osi i trasy. |
| 40 t | Typowy zestaw międzynarodowy | Punkt odniesienia dla standardowego ciągnika z naczepą. |
| 42 t | Zestaw z podwyższonym limitem | Tylko gdy konfiguracja i zasady konkretnej relacji na to pozwalają. |
| 44 t | Transport intermodalny lub wyjątki krajowe | Wymaga weryfikacji dla kraju, trasy i konfiguracji. |
| powyżej 44 t | Transport specjalny | Indywidualna analiza osi, trasy, mostów i zezwoleń. |
Przy doborze zabudowy liczy się dostęp do ładunku, wysokość pokładu, sposób załadunku i rozładunku, wymagane zabezpieczenia oraz realna dostępność konkretnego typu. Poniższe opisy pomagają zdefiniować wymagania, ale nie zastępują potwierdzenia parametrów konkretnego pojazdu.
Lekka, wszechstronna zabudowa do palet, stali, materiałów przemysłowych i ładunków wymagających dostępu z boku, z tyłu lub od góry.
Często wyposażona w: Code XL, dach odsuwany lub podnoszony, punkty mocowania, listwy i belki rozporowe.
Dostępność: Duża
Na co zwrócić uwagę: Mechanizm dachu może ograniczyć prześwit przy załadunku lub rozładunku o około 5–10 cm. Przy obsłudze od góry trzeba potwierdzić rzeczywistą wysokość.
Lekka, wszechstronna zabudowa; starszy typ względem firanki, dziś spotykany rzadziej. Często ma dolne burty, które tworzą dodatkową barierę przy ładunku.
Często wyposażona w: Dolne burty, plandeka boczna, punkty mocowania, pasy, listwy i belki rozporowe.
Dostępność: Średnia
Na co zwrócić uwagę: Rozpięcie i ponowne spięcie plandeki jest często bardziej czasochłonne niż odsunięcie kurtyny.
Wyższa firanka, zwykle oferująca około 30 cm więcej wysokości użytkowej niż standardowa zabudowa firankowa. Przeznaczona do lekkich, wysokich i objętościowych ładunków.
Często wyposażona w: Dach odsuwany lub podnoszony, Code XL.
Dostępność: Średnia
Na co zwrócić uwagę: Podłoga jest zwykle niższa o około 20–30 cm, aby zestaw zmieścił się w limicie 4 m wysokości. Trzeba sprawdzić wysokość rampy i możliwość podjęcia palety wózkiem.
Zabudowa plandekowa o zwiększonej kubaturze. W głównej części daje około 30 cm więcej wysokości niż standardowa zabudowa, ale nie jest megą: ma schodek, a około 1/3 przestrzeni pozostaje na standardowej wysokości.
Często wyposażona w: Dach odsuwany, punkty mocowania, często dolne burty.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Nazwa bywa mylona z tandemem. Ładunek trzeba ustawić tak, aby nie kolidował ze schodkiem i nie wystawał ponad dostępną wysokość.
System podłogi w naczepie plandekowej. Otwierana część podłogi kryje wyżłobienia przeznaczone do przewozu kręgów stali.
Często wyposażona w: Wkłady klinowe, belki blokujące, punkty mocowania, maty antypoślizgowe, osłony krawędzi.
Dostępność: Mała–średnia
Na co zwrócić uwagę: Trzeba podać masę, średnicę, szerokość, liczbę i ułożenie kręgów. Sama coilmulda nie zastępuje planu blokowania i mocowania.
System podłogi w naczepie plandekowej. Szyny i wózki Joloda umożliwiają kontrolowane, poziome przesuwanie ładunku podczas załadunku lub rozładunku.
Często wyposażona w: Szyny Joloda, wózki/skates, blokady, belki i dodatkowe punkty mocowania.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Nadawca i odbiorca muszą mieć kompatybilny sprzęt oraz procedurę obsługi. Należy potwierdzić masę jednostki, szerokość szyn, kierunek przesuwu i sposób hamowania ładunku.
Zabudowa z twardymi ścianami, zwykle cięższa od firanki, dlatego często ma mniejszą ładowność. Lepiej chroni ładunek przed pogodą, zabrudzeniem i dostępem osób postronnych.
Często wyposażona w: Systemy antywłamaniowe, dodatkowe rygle, listwy, pasy i winda.
Dostępność: Średnia
Na co zwrócić uwagę: Załadunek i rozładunek odbywają się najczęściej tylko od tyłu. Trzeba sprawdzić wymiary drzwi, wysokość rampy i brak możliwości obsługi bokiem lub od góry.
Zabudowa z twardymi ścianami i izolacją, która pomaga utrzymać temperaturę ładunku, ale nie reguluje jej aktywnie.
Często wyposażona w: Przegrody, tyczki zabezpieczające, termometr lub monitoring temperatury, tylne drzwi.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Ważne są długość transportu i warunki zewnętrzne: temperatura w zabudowie może się zmieniać. Obsługa odbywa się zwykle od tyłu.
Zabudowa z twardymi ścianami i agregatem, który może pracować w trybie chłodzenia albo grzania. Zależnie od agregatu i warunków umożliwia zwykle ustawienie temperatury w zakresie około −25°C do +25°C.
Często wyposażona w: Rejestrator temperatury, przegrody, niezależne strefy, podwójna podłoga, double-deck, standby oraz tyczki zabezpieczające.
Dostępność: Średnia
Na co zwrócić uwagę: Trzeba ustalić wymaganą temperaturę i tolerancję, ewentualny obowiązek rejestracji oraz to, czy auto ma być schłodzone przed podstawieniem. Załadunek jest zasadniczo tylny.
Chłodnia z hakami do mięsa, wzmocnionymi ścianami i systemem szyn do przewozu towaru wiszącego.
Często wyposażona w: Szyny i haki, rejestrator temperatury, przegrody, wyposażenie do mycia oraz wzmocnione mocowania.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Kluczowe są czyszczenie, kompatybilność systemu szyn i wysokość robocza. Należy też uwzględnić zapach oraz wymogi sanitarne odbiorcy.
Otwarta zabudowa bez ścian bocznych, wyposażona w podłogę drewnianą albo stalową. Służy do konstrukcji, prefabrykatów, maszyn, rur i ładunków obsługiwanych z każdego kierunku.
Często wyposażona w: Kłonice, łańcuchy, pasy, maty antypoślizgowe, narożniki, plandeka osłonowa.
Dostępność: Średnia
Na co zwrócić uwagę: Potrzebny jest plan mocowania, zabezpieczenie przed pogodą, potwierdzenie wysokości i szerokości ładunku oraz sposobu załadunku i rozładunku.
Otwarta zabudowa z burtami bocznymi, stosowana przy paletach budowlanych, rusztowaniach, rurach i podobnych ładunkach.
Często wyposażona w: Kłonice, łańcuchy, pasy, maty antypoślizgowe i osłony krawędzi.
Dostępność: Bardzo mała
Na co zwrócić uwagę: Burty są dodatkową barierą, ale nie zastępują mocowania. Trzeba sprawdzić ich wysokość, możliwość załadunku z boku i ryzyko wystawania ładunku.
Otwarta zabudowa z kłonicami, używana głównie do drewna, rur i innych długich elementów.
Często wyposażona w: Kłonice, łańcuchy, odciągi, pasy, przekładki i oznaczenia końców ładunku.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Należy określić długość, liczbę punktów podparcia, zwisy, sposób zabezpieczenia przed toczeniem oraz ograniczenia trasy.
Rozsuwana naczepa do długich elementów, takich jak belki, rury, prefabrykaty i elementy energetyki.
Często wyposażona w: Kłonice, łańcuchy, odciągi, przekładki, oznaczenia ładunku i punkty mocowania.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Trzeba potwierdzić długość po rozsunięciu, naciski osi, zwisy oraz przejezdność całej trasy.
Naczepa półniskopodwoziowa z obniżonym pokładem, stosowana do maszyn, podnośników i sprzętu budowlanego o zwiększonej wysokości.
Często wyposażona w: Najazdy, wciągarka, kliny, łańcuchy, odciągi i mocowania do kół.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Najważniejsze są wysokość podłogi, sposób załadunku i rozładunku, prześwit oraz kąt nachylenia najazdów.
Niższa odmiana naczepy półniskopodwoziowej, przeznaczona do maszyn wymagających większej rezerwy wysokości niż na standardowej platformie.
Często wyposażona w: Najazdy, wciągarka, kliny, łańcuchy, odciągi i mocowania do kół.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Trzeba sprawdzić wysokość do podłogi, prześwit, sposób załadunku i rozładunku oraz kąt nachylenia najazdów.
Naczepa z bardzo nisko położonym pokładem do wysokich albo ciężkich maszyn. Występuje m.in. jako wersja z pojedynczym obniżeniem, podwójnym obniżeniem/tiefbett lub z odpinaną gęsią szyją.
Często wyposażona w: Najazdy, odpinana gęsia szyja, hydrauliczne sterowanie osiami, łańcuchy, odciągi i podkłady.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Należy sprawdzić wysokość pokładu, prześwit maszyny, kąty najazdu, zakrzywienia i przejścia na trasie, naciski osi oraz wymagane zezwolenia.
Zestaw złożony z modułów osiowych, który można wydłużać, poszerzać i dobierać do bardzo ciężkich lub ponadgabarytowych elementów. Ułatwia rozłożenie masy na większą liczbę osi.
Często wyposażona w: Hydrauliczne sterowanie osiami, moduły rozszerzające, belki, podkłady, łańcuchy i systemy podnoszenia.
Dostępność: Bardzo mała
Na co zwrócić uwagę: Wymaga indywidualnego planu: rozmieszczenia osi, analizy mostów i zakrętów, zezwoleń, a czasem pilotażu.
Platforma z pochyloną tylną częścią, często określana jako beavertail. Ułatwia wjazd pojazdów i maszyn na kołach.
Często wyposażona w: Najazdy, wciągarka, kliny, pasy do kół, łańcuchy i blokady.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Należy potwierdzić kąt najazdu, prześwit, stan nawierzchni oraz bezpieczny sposób mocowania po wjeździe.
Zabudowa do transportu samochodów, zwykle ze stalową podłogą i zabezpieczeniami ograniczającymi przesuwanie się pojazdów.
Często wyposażona w: Najazdy, wciągarka, kliny, pasy lub pętle do kół, hydrauliczny pokład i blokady.
Dostępność: Średnia
Na co zwrócić uwagę: Trzeba sprawdzić kąt najazdów, prześwit pojazdu, możliwość toczenia, stan techniczny oraz sposób załadunku.
Zabudowa do materiałów sypkich, która rozładowuje się przez podniesienie skrzyni. Występuje jako tylnozsypowa i bocznozsypowa.
Często wyposażona w: Plandeka lub przykrycie, system tylno- albo bocznozsypowy, czujniki i elementy stabilizujące.
Dostępność: Mała–średnia
Na co zwrócić uwagę: Potrzebne są stabilne, poziome podłoże, wolna przestrzeń nad pojazdem i po stronie wysypu oraz równomierne rozłożenie materiału.
Naczepa z hydrauliczną podłogą, która przesuwa ładunek poziomo. Stosowana przy odpadach, biomasie, drewnie, materiałach sypkich i lekkich ładunkach objętościowych.
Często wyposażona w: Hydrauliczny system podłogi, plandeka lub dach, elementy czyszczące i zabezpieczenia tylnej części.
Dostępność: Mała–średnia
Na co zwrócić uwagę: Trzeba potwierdzić rodzaj materiału, sposób załadunku, kierunek rozładunku i czystość mechanizmu. Nie każdy ładunek nadaje się do przesuwania po podłodze.
Cysterna przeznaczona do produktów chemicznych; zbiornik, uszczelnienia i armatura muszą być zgodne z konkretną substancją.
Często wyposażona w: Komory, pompa lub sprężarka, węże, przyłącza, armatura, system czyszczenia i zabezpieczenia ADR.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Należy podać produkt, klasę zagrożenia, gęstość, temperaturę, wymagane przyłącza, ostatni ładunek i wymagania mycia.
Cysterna do paliw i produktów ropopochodnych, zwykle podzielona na komory dla różnych produktów lub odbiorców.
Często wyposażona w: Komory, pompa, licznik, węże, przyłącza, system uziemienia i wyposażenie ADR.
Dostępność: Średnia
Na co zwrócić uwagę: Istotne są produkt, liczba komór, sposób rozładunku, wymagania odbiorcy, strefa bezpieczeństwa i zgodność z procedurami ADR.
Cysterna do płynnych produktów spożywczych, gdzie ważne są higiena, historia mycia i kompatybilność zbiornika z produktem.
Często wyposażona w: Izolacja, pompa, węże spożywcze, przyłącza, system mycia i rejestr temperatury.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Trzeba określić produkt, wymagania temperaturowe, sposób mycia, przyłącza odbiorcy i ewentualne wymogi jakościowe.
Cysterna do gazów sprężonych albo skroplonych. Dobór zależy od rodzaju gazu, ciśnienia, temperatury i technologii rozładunku.
Często wyposażona w: Zawory bezpieczeństwa, manometry, węże, armatura ciśnieniowa, przyłącza i wyposażenie ADR.
Dostępność: Bardzo mała
Na co zwrócić uwagę: Należy potwierdzić rodzaj gazu, ciśnienie robocze, temperaturę, przyłącza, strefę bezpieczeństwa i procedurę rozładunku.
Naczepa do cementu, mąki, popiołów, granulatów i innych materiałów pylących lub sypkich, rozładowywanych pneumatycznie.
Często wyposażona w: Kompresor, węże, filtry, przyłącza, manometry i elementy zabezpieczające przed pyleniem.
Dostępność: Mała
Na co zwrócić uwagę: Trzeba sprawdzić wymagane ciśnienie, wydajność, średnicę przyłącza, filtrację i gotowość instalacji odbiorczej.
Podwozie kontenerowe z zamkami twist-lock do przewozu kontenerów 20, 40 i 45 ft, także tank-kontenerów. Nie jest klasyczną zabudową ładunkową, lecz platformą dopasowaną do kontenera.
Często wyposażona w: Twist-locki, rozsuwane podwozie, uchwyty do różnych długości kontenera i w zależności od operacji generator do kontenera chłodniczego.
Dostępność: Średnia
Na co zwrócić uwagę: Należy potwierdzić długość i masę kontenera, pozycję zamków, środek ciężkości, naciski osi oraz dostęp do terminala lub rampy.
System manipulacyjny decyduje, czy ładunek da się obsłużyć bez rampy, infrastruktury odbiorcy albo dodatkowego przeładunku. W opisie zlecenia podaj sprzęt, stronę operacji i wymagany udźwig.
Platforma po złożeniu pozostaje pionowo albo poziomo przy tylnej części zabudowy. Stosowana przy dystrybucji i paletach, gdy potrzebna jest własna obsługa bez rampy.
Udźwig przy rzeczywistym środku ciężkości, wymiary platformy, przestrzeń z tyłu auta i warunki podłoża.
Platforma porusza się po pionowych prowadnicach zamontowanych z tyłu zabudowy. Daje stabilne pionowe podnoszenie, szczególnie w samochodach skrzyniowych.
Udźwig, szerokość i wysokość platformy, dostęp do tyłu pojazdu oraz wpływ prowadnic na otwór drzwi.
Nie jest na stałe zintegrowana z zabudową: podłącza się ją do pojazdu na czas załadunku lub rozładunku, a po zakończeniu operacji zabiera dalej w trasę.
Kompatybilność z pojazdem, sposób podpięcia, udźwig, podłoże oraz miejsce potrzebne do ustawienia windy.
Samodzielny przeładunek materiałów budowlanych, maszyn lub kontenerów.
Udźwig na konkretnym wysięgu, podpory, punkt podnoszenia i podłoże.
Wózek przewożony z pojazdem do rozładunku palet bez rampy i lokalnego sprzętu.
Udźwig, nawierzchnię, przejazd, promień manewru i spadki.
Krótkie przesuwanie palet po równej nawierzchni po rozładunku windą.
Masę palety, progi, schody, spadki, szerokość drzwi i stan posadzki.
Wjazd pojazdu, maszyny lub wózka na pokład.
Kąt najazdu, prześwit, szerokość, masa osiowa, przyczepność i mocowanie.
Kontrolowane wciąganie ładunku niesprawnego, bez napędu lub na płozach.
Siłę uciągu, punkty zaczepu, tor prowadzenia i blokowanie.
Szyny i wózki do poziomego przemieszczania ciężkich rolek, kręgów i blach.
Masę jednostki, środek ciężkości, szerokość szyn i blokowanie.
Hydrauliczne listwy przesuwają ładunek poziomo.
Materiał, kierunek rozładunku, czystość mechanizmu i warunki obiektu.
Grawitacyjne opróżnianie skrzyni przez podniesienie pokładu.
Poziom i nośność podłoża, wysokość nad pojazdem i równomierność ładunku.
Przetłaczanie cieczy między zbiornikiem a instalacją odbiorczą.
Produkt, przyłącza, wydajność, temperaturę i procedurę płukania.
Pneumatyczny rozładunek cementu, mąki, popiołów i granulatów.
Ciśnienie, wydajność, średnicę przyłącza, filtrację i instalację odbiorczą.
Wciąganie, opuszczanie i wymiana kontenera rolkowego lub muldy.
Długość kontenera, wysokość haka, masę, plac i kolejność ustawienia.
Dostęp od góry dla suwnicy albo dźwigu.
Wysokość suwnicy, pełne odsunięcie dachu, pogodę i Code XL.
Wyposażenie wpisuje się do zlecenia wtedy, gdy jest potrzebne do wykonania operacji lub zabezpieczenia ładunku. „Auto z pełnym wyposażeniem” nie jest specyfikacją.
Wzmocniona konstrukcja zabudowy przy określonych warunkach sztauowania.
Dokument Code XL oraz zgodność ładunku z warunkami certyfikatu.
Dwie warstwy palet i towar niesztaplowalny.
Wymiary palet, masę jednostek, nośność belek i liczbę poziomów.
Załadunek suwnicą albo dźwigiem od góry.
Czy dach ma być odsuwany, podnoszony i jaki prześwit jest potrzebny.
Separacja produktów, stref temperatury lub blokowanie przesuwu.
Położenie, nośność, szczelność i sposób blokowania.
Meble, wyposażenie wnętrz i towar wrażliwy powierzchniowo.
Rodzaj szyn, liczbę pasów, koce, narożniki i czystość wnętrza.
Przewóz mięsa wiszącego.
Nośność, rozstaw, wysokość roboczą i wymagania czystości.
Transport pustych palet poza główną przestrzenią ładunkową.
Liczbę, typ palet i miejsce montażu.
Mechaniczne zablokowanie kontenera na podwoziu kontenerowym.
Typ kontenera, rozstaw zamków i pozycję kontenera.
Różne temperatury w jednej zabudowie.
Liczbę stref, temperaturę i tolerancję każdej strefy.
Rozdzielenie produktów albo zwiększenie niezależności chłodzenia.
Czy wymagane są niezależne strefy, a nie jedna regulacja.
Utrzymanie pracy agregatu podczas postoju.
Czas postoju, dostęp do zasilania i procedurę awaryjną.
Dokumentuje utrzymanie warunków przewozu.
Zakres zapisu, częstotliwość, format raportu i odbiorcę danych.
Bieżący odczyt lub zapis ciągły z alarmem.
Czy wystarcza odczyt, czy wymagany jest monitoring z alarmem.
Stabilizacja palet i podział stref w chłodni lub zabudowie zamkniętej.
Wysokość, nośność, położenie i kompatybilność z szynami.
Mocowanie dociskowe albo bezpośrednie palet, maszyn, drewna i stali.
Liczbę, długość, LC, STF, kąt mocowania i punkty zaczepu.
Jeden z rodzajów napinacza pasa, zwiększający wygodę i zwykle siłę naciągu.
Czy wymagany jest właśnie ERGO; nie każdy pas musi go mieć.
Zwiększają tarcie pod ładunkiem.
Rodzaj podłogi, masę, liczbę warstw i stan powierzchni.
Chronią pas oraz opakowanie przed przecięciem i zgnieceniem.
Materiał i kształt krawędzi, obciążenie pasa i liczbę narożników.
Blokowanie palet i kartonów w osi auta.
Typ szyn, nośność belki i liczbę punktów blokowania.
Regulowane punkty zaczepu oraz blokady.
Rozstaw, nośność, kompatybilność z belkami i wysokość montażu.
Maszyny, stal i ciężkie elementy z punktami zaczepu.
Dopuszczalną siłę, punkty w ładunku i pojeździe oraz ochronę przed luzowaniem.
Rury, drewno, długie elementy i budowlanka.
Wysokość, rozstaw, nośność i dodatkowe zabezpieczenie przed toczeniem.
Kręgi, rury, maszyny oraz rozkład nacisku.
Kształt ładunku, nośność i sposób blokowania.
Wypełniają luzy między jednostkami ładunkowymi.
Dopuszczalne zastosowanie, ciśnienie i zabezpieczenie przed przebiciem.
Ochrona przed pogodą, pyleniem i wysypaniem materiału.
Zakres ochrony, sposób mocowania i odporność na wiatr; nie zastępuje zabezpieczenia przed przesuwem.
Śledzenie realizacji i kontrola trasy, szczególnie przy towarze wysokiej wartości.
Czy potrzebna jest lokalizacja, dostęp dla zleceniodawcy i alarmy.
Zamknięcie przestrzeni ładunkowej przy operacjach wymagających zabezpieczenia celnego.
Możliwość założenia plomby i dostęp do punktów celnych.
Ograniczenie dostępu osób nieuprawnionych.
Sposób zamknięcia, postój i przekazanie kluczy.
Tablice i oznakowanie wynikające z rodzaju przewozu.
Pełną specyfikację wymagań; samo hasło „ADR” nie wystarcza.